HeartOS – Quản gia thông minh kĩ thuật số

Giới thiệu / Thuyết minh

Hãy hình dung một buổi tối khá quen ở căn hộ ba thế hệ: đèn các
phòng đều sáng, ông bà ngồi ngoài phòng khách, cha mẹ vẫn còn cuộc gọi công việc,
còn con cháu đeo tai nghe trong phòng riêng. Không ai cố tình xa cách; lịch
trong ngày chỉ ít khi khớp nhau. Bối cảnh này sẽ phổ biến hơn khi Việt Nam già
hóa nhanh: người từ 60 tuổi trở lên chiếm 11,9% dân số năm 2019 và được dự báo
vượt 25% vào năm 2050 (UNFPA Việt Nam, 2021, Link
bài viết).

HeartOS được đặt vào những thời điểm lệch nhịp như vậy. Qua ba
tình huống đại diện, nhóm xác định một vấn đề cần kiểm chứng: sự quan tâm vẫn
có, nhưng thời điểm và cách thể hiện đôi khi chưa phù hợp. Vì thế, sản phẩm được
định vị là “hệ điều hành của nếp nhà”, thay vì một trung tâm điều khiển thiết bị.
Smart Home, AI và FinTech đảm nhiệm phần nền để cuộc gọi, bữa cơm hoặc thói
quen chung dễ được bắt đầu hơn. Thành viên có thể nhận lời, hoãn hoặc bỏ qua mỗi
đề xuất.

Khác biệt về thói quen sử dụng được xử lý ngay ở lớp giao diện. Chế
độ Thân Quen đưa bốn việc hay dùng ra màn hình đầu: gọi người thân, xem lịch, bật
thiết bị và yêu cầu hỗ trợ. Chữ lớn, tên nút cụ thể cùng lời xác nhận sau thao
tác giúp người dùng bớt lo bấm nhầm. Chế độ Gia Đình dành cho người cần xem nhiều
hơn, gồm lịch chung, trạng thái căn hộ, nghi thức, ký ức và quỹ. Dữ liệu phía
sau là một, nhưng lượng thông tin và đường đi được điều chỉnh theo nhu cầu của
từng người.

Nhịp Nhà phụ trách việc chọn thời điểm gợi ý. Cơ chế này không suy
đoán tâm trạng và không cho điểm mức độ quan tâm. Nó đối chiếu những dữ liệu đã
được cấp quyền, như trạng thái rảnh/bận, thông tin đã về nhà, giờ yên tĩnh và số
lần nhắc gần đây. Chẳng hạn, khi cha mẹ đã về, con vừa học xong và ông bà đang ở
phòng khách, màn hình có thể đề nghị cả nhà dành ít phút ăn trái cây và xem ảnh
cũ. Nếu người dùng chọn “Để lúc khác”, hệ thống ghi nhận để giảm tần suất,
không gửi thêm lời nhắc trong cùng buổi.

Nghi Thức và Ký Ức Số được dành cho những việc dễ bị hoãn nhưng có
ý nghĩa với gia đình: tưới cây cùng bà sáng Chủ nhật, gọi ông ngoại tối thứ
Sáu, pha trà sau bữa cơm hay ghi âm một câu chuyện cũ. Nghiên cứu với 713 cặp
phụ huynh hoặc người chăm sóc và thanh thiếu niên tại New Zealand cho thấy ý
nghĩa của nghi thức có quan hệ hai chiều với sự gắn kết, đồng thời liên quan
gián tiếp đến hạnh phúc của thanh thiếu niên (Crespo và cộng sự, 2011, Link
bài viết). Trong HeartOS, ảnh và lời kể chỉ được lưu khi thành viên
chọn. Một ký ức cũ có thể trở thành lời mời chăm lại cây mai vào đúng dịp,
nhưng người dùng vẫn quyết định có tiếp tục hay không.

Quỹ Nếp Nhà đưa yếu tố FinTech vào những mục tiêu dễ hình dung,
như tiền điện nước, quà sinh nhật, chuyến đi ngắn hoặc buổi ăn kem cuối tuần. Hệ
thống không hiển thị số dư cá nhân; thành viên chỉ chia sẻ khoản đóng góp mà
mình đã chấp thuận. Theo IEA, phản hồi về năng lượng trong hộ gia đình có thể
góp phần giảm khoảng 2,2% điện và 1,6% khí đốt, dù kết quả thay đổi theo từng hộ
(IEA, 2021, Link bài viết). HeartOS trình bày phần ước
tính bằng ngôn ngữ dễ hiểu và để gia đình tự quyết định, không tự chuyển tiền
hay thực hiện giao dịch.

Quyền quyết định dữ liệu thuộc về từng thành viên. Lịch cá nhân có
thể chỉ chia sẻ trạng thái rảnh hoặc bận; vị trí chi tiết được thay bằng thông
tin “đã về nhà” nếu như vậy đã đủ cho tính năng. Dữ liệu sức khỏe, hình ảnh và
tài chính được cấp quyền riêng theo mục đích. Người dùng cần nhìn thấy hệ thống
đang dùng thông tin nào và có thể thu hồi quyền ngay khi không còn nhu cầu.
Trong phạm vi này, HeartOS đóng vai trò hỗ trợ gia đình phối hợp với nhau,
không đứng vào vị trí của một người thân.