IKI LIVING OS – Thiết kế điều hành cuộc sống
Giới thiệu / Thuyết minh
Hiện trạng và insight người dùng
Trong kỷ nguyên số, công nghệ giúp con người kết nối nhanh
hơn nhưng cũng vô tình tạo nên khoảng cách ngay trong chính gia đình. Khảo sát
của nhóm cho thấy 55,6% người tham gia cho rằng lịch trình bận rộn là rào cản lớn
nhất khiến các thành viên khó gắn kết; 25% cho rằng nguyên nhân đến từ khoảng
cách thế hệ. Thực trạng này càng rõ nét khi 71% gia đình thừa nhận có ít nhất một
thành viên sử dụng điện thoại trong bữa ăn. Nghiên cứu của McDaniel (Đại học
Illinois) cũng cho thấy hơn 50% phụ huynh thừa nhận công nghệ làm gián đoạn thời
gian tương tác với con cái.
Insight của nhóm: Gia đình Việt không thiếu tình cảm,
chỉ thiếu một “nhịp chung” khơi gợi sự gắn kết. Họ cần một cơ chế giúp các
thành viên nhận biết, quan tâm và đồng hành cùng nhau trong đời sống hằng ngày.
Tuy nhiên, các giải pháp smarthome hiện nay vẫn chủ yếu tập trung vào điều khiển
thiết bị cho từng cá nhân.
Concept IKI Living Hub và mục tiêu thiết kế
Từ insight đó, nhóm phát triển IKI Living Hub – một
màn hình cảm ứng tại không gian sinh hoạt chung, đóng vai trò là “trợ lý” của
gia đình. Thay vì chỉ điều khiển thiết bị như các hệ thống smarthome hiện nay,
Living Hub được thiết kế để hỗ trợ những khoảnh khắc kết nối giữa các thành
viên. Điện thoại chỉ đóng vai trò hỗ trợ nhận thông báo, các tương tác quan trọng
vẫn diễn ra trong không gian sinh hoạt chung. IKI Living Hub tạo cơ hội thay vì
thay thế sự kết nối trực tiếp.
Tính năng cốt lõi:
1. Chế độ sinh hoạt theo cữ
Chỉ với một lần chạm vào các nút như “Ăn sáng”, “Ăn tối”,
Hub tự động điều chỉnh đèn, rèm và nhiệt độ theo thói quen của từng gia đình.
Công nghệ được chuyển thành những thao tác đơn giản, giúp cả nhà dễ dàng bước
vào cùng một nhịp sinh hoạt.
2. Nhịp ngày – tính năng trung tâm
Living Hub hiển thị những cập nhật nhẹ nhàng như “Ông vừa tưới
cây”, “Mẹ đã uống thuốc” hay “Con vừa về nhà”. Hệ thống không theo dõi hay kiểm
soát mà chỉ giúp các thành viên nhận biết và đồng hành cùng nhau trong nhịp sống
hằng ngày, từ đó tạo cảm giác an tâm và giảm khoảng cách khi ai cũng bận rộn.
3. Lời mời ăn chung
Khi một thành viên xác nhận đang chuẩn bị bữa ăn, Hub gửi
thông báo đến cả gia đình để mọi người phản hồi “Sẽ xuống”, “Bận hôm nay” hoặc
“Ăn sau”. Bữa cơm không còn diễn ra ngẫu nhiên mà trở thành một cuộc hẹn được cả
nhà cùng chủ động gìn giữ.
Thu hẹp khoảng cách thế hệ và khác biệt với giải pháp hiện
có
IKI Living Hub không thay thế sự quan tâm giữa người với người
mà đóng vai trò như một “người nhắc khéo”, gợi mở những khoảnh khắc giao tiếp
chung trong gia đình. Thay vì đặt công nghệ ở trung tâm, giải pháp đặt con người
ở trung tâm. Công nghệ không chỉ vận hành ngôi nhà mà còn hỗ trợ duy trì sự hiện
diện, quan tâm và kết nối giữa các thành viên. Từ việc nhắc nhở, hỗ trợ chung đến
việc tạo cơ hội để cả gia đình gắn kết, Living Hub hướng đến mục tiêu nuôi dưỡng
những giá trị gắn kết vốn là nét đẹp trong văn hóa gia đình Việt.
Kiểm chứng ý tưởng
Nhóm đã xây dựng bản demo giao diện và cho người thân thuộc
nhiều độ tuổi khác nhau trải nghiệm thử nhằm đánh giá mức độ dễ sử dụng. Kết quả
cho thấy người lớn tuổi có xu hướng ưu tiên các nút bấm lớn, phản hồi bằng giọng
nói và thao tác một chạm.
Những phản hồi này đã giúp nhóm ưu tiên các tương tác đơn giản,
dễ tiếp cận và phù hợp với mô hình gia đình đa thế hệ. Các kết quả thử nghiệm
ban đầu cũng cho thấy Living Hub mang lại cảm giác an tâm hơn trong việc chăm
sóc người thân và tạo thêm cơ hội giao tiếp trực tiếp giữa các thành viên.
Công khai sử dụng AI
Nhóm chỉ dùng công cụ AI hỗ trợ trong khâu lên ý tưởng bố cục
thuyết minh và chỉnh sửa văn bản (khoảng 10-15% khối lượng nội dung), còn các ý
tưởng chính, dữ liệu khảo sát và thiết kế giao diện đều do nhóm tự thực hiện.
La Võ Minh Như
